89 - Πώς φαντάστηκαν οι μεσαιωνικοί καλλιτέχνες τον χορό της Σαλώμης

Ο χορός της Σαλώμης στην Μεσαιωνική εικονογραφία.

Η Σαλώμη (14 π.Χ. – μεταξύ 62 με 71 μ.Χ.), εβρ. שלומית Shlomiẗ, ήταν κόρη του Φίλιππου Ηρώδη και της Ηρωδιάδας. Η ρίζα του ονόματός της είναι εβραϊκή και σημαίνει ειρήνη.

Με την προτροπή της μητέρας της χόρεψε μπροστά στον Ηρώδη και γοητεύοντάς τον με τη χάρη της, του ζήτησε τον αποκεφαλισμό του Ιωάννη του Πρόδρομου (ίσως στα 32 μ.Χ).

Τμήματα από τα οστά του προσώπου του Ιωάννη του Προδρόμου σε "ομιλούσα" μεσαιωνική λειψανοθήκη υπό μορφή πιάτου.
Αποθησαυρίζονται στον Καθεδρικό ναό της Αμιέν (Amiens), στη Γαλλία.

Διαβάστε περισσότερα:

88 - Η τελετή του Αγίου Φωτός (Ιεροσόλυμα 2013)

Φωτογραφίες από την τελετή του Αγίου Φωτός στα Ιεροσόλυμα (Μεγάλο Σάββατο, 04/05/2013).

87 - Η ανάδειξη του Ιερού Προσκυνήματος του Φρικτού Γολγοθά

Η σημερινή μορφή του Γολγοθά και του μέρους της Σταύρωσης.

Ο Γολγοθάς είναι λόφος της Ιερουσαλήμ, στον οποίο σταυρώθηκε ο Χριστός. Ο Γολγοθάς έχει σχήμα κρανίου. Σ'αυτό οφείλεται και η ονομασία του, που στα εβραϊκά σημαίνει κρανίο. Για το λόγο αυτό επίσης είναι γνωστός και ως κρανίου τόπος. Εκεί έχτισε η Αγία Ελένη ένα μεγαλοπρεπή ναό σε ρυθμό βασιλικής, ο οποίος καταστράφηκε από τους Πέρσες το 615 μ.Χ. Σήμερα βρίσκεται εκεί ένας ναός αφιερωμένος στην Ανάσταση.

Σχεδιαστική αναπαράσταση του Γολγοθά.

Η ανάδειξη του Ιερού Προσκυνήματος του Φρικτού Γολγοθά έγινε κατά τα έτη 1986-1988 από το Πατριαρχείο ιεροσολύμων και τον αρχιτέκτονα και ακαδημαϊκό Γ. Π. Λάββα (1935 - 2006). 

86 - Η μεταφορά του Τιμίου Σταυρού από το Πραιτώριο στον Φριχτό Γολγοθά (φωτογραφίες)

Η μεταφορά του Τιμίου Σταυρού µέσω της Οδού του Μαρτυρίου από το Πραιτώριο στον Φρικτό Γολγοθά, Μεγάλη Παρασκευή 3 Μαΐου 2013.

85 - Η Αγία Σκάλα

Η Αγία Σκάλα της Ρώμης.

Ἐνα από τα μεγάλα θρησκευτικά τουριστικά αξιοθέατα της Ρώμης για τους Καθολικούς είναι και η Αγία Σκάλα (Santa Scala στα ιταλικά). 

Η Αγία Σκάλα.
Πίνακας του James Tissot (1836 -1902).

Η Αγία Σκάλα είναι, σύμφωνα με την καθολική χριστιανική παράδοση, η σκάλα που οδηγούσε μέχρι το Πραιτώριο του Πόντιου Πιλάτου στην Ιερουσαλήμ, την οποία ο Ιησούς Χριστός ανέβηκε κατά τη διάρκεια του Πάθους Του. Η σκάλα λέγεται ότι ήρθε στη Ρώμη από την Αγία Ελένη τον 4ο αιώνα. Για αιώνες, η Αγία Σκάλα έχει προσελκύσει χιλιάδες χριστιανούς προσκυνητές που ήθελαν να τιμήσουν το Πάθος του Ιησού.

Η Αγία Σκάλα της Ρώμης.

 

Ρώμη, Ιταλία.

 

84 - Πρόσφατες φωτογραφίες από τον Φριχτό Γολγοθά

Οι φωτογραφίες τραβήχτηκαν κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας των Προηγιασμένων Δώρων στον Φριχτό Γολγοθά, τη Μεγάλη Δευτέρα 29 Απριλίου 2013.
Η λειψανοθήκη ευχαριστεί θερμά τον π. Ε. Μ. για την παραχώρηση των φωτογραφιών.

83 - Τα τριάκοντα αργύρια του Ιούδα ως αρχαιοελληνικά ροδίτικα νομίσματα και ιερά λείψανα στη Μεσαιωνική Δύση

Ένα από τα ωραιότερα δείγματα ασημένιου αρχαιοελληνικού ροδιακού τετράδραχμου.
Τουλάχιστον οκτώ από αυτά θεωρούνταν στη Μεσαιωνική Δύση αυθεντικά "αργύρια του Ιούδα"
και τιμόταν ως ιερά λείψανα!

Τριάκοντα αργύρια ήταν η τιμή για την οποία ο Ιούδας ο Ισκαριώτης πρόδωσε τον Ιησού, σύμφωνα με το Ευαγγέλιο του Ματθαίου (26:15) στην Καινή Διαθήκη. Πριν από τον Μυστικό Δείπνο, ο Ιούδας πήγε στους αρχιερείς και συμφώνησε να παραδώσει τον Ιησού με αντάλλαγμα τριάντα ασημένια νομίσματα. Στη συνέχεια, μαστιζόμενος από τύψεις επέστρεψε τα χρήματα στους αρχιερείς, πριν τελικά κρεμαστεί και βρει το θάνατο.

   

14 Τότε πορευθεὶς εἷς τῶν δώδεκα, ὁ λεγόμενος Ἰούδας Ἰσκαριώτης, πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς 15 εἶπεν· Τί θέλετέ μοι δοῦναι κἀγὼ ὑμῖν παραδώσω αὐτόν; οἱ δὲ ἔστησαν αὐτῷ τριάκοντα ἀργύρια. 16 καὶ ἀπὸ τότε ἐζήτει εὐκαιρίαν ἵνα αὐτὸν παραδῷ. (ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 26:14-16)

 

Η επιστροφή των τριάκοντα αργυρίων από τον Ιούδα.
Έργο του Ρέμπραντ, 1629.

Η λέξη που χρησιμοποιείται στο Κατά Ματθαίον ευαγγέλιο (αργύρια) σημαίνει απλά ασημένια νομίσματα και οι ιστορικοί και άλλοι ειδικοί διαφωνούν σχετικά με την ταυτότητα αυτών των νομισμάτων. Ο Donald Wiseman (Illustrations from Biblical Archaeology, London: Tyndale Press, 1958, σελ 87–89) έχει προτείνει δύο πιθανότητες για την ταυτότητα των νομισμάτων που χρησιμοποιήθηκαν για να πληρώσουν τον Ιούδα. Μπορεί να ήταν τετράδραχμα της Τύρου, που συνήθως αναφέρονται ως σέκελ της Τύρου ή μπορεί να ήταν στατήρες από την Αντιόχεια (οι οποίοι έφεραν την κεφαλή του Αυγούστου στον εμπροσθότυπό τους). Ακόμα θα μπορούσαν να είναι και τετράδραχμα των Πτολεμαίων.

Τετράδραχμο ή σέκελ της Τύρου.
Στον εμπροσθότυπο η δαφνωμένη κεφαλή του θεού Βάαλ ως Ηρακλή.
Στον οπισθότυπο αετός με την επιγραφή ΤΥΡΟΥ ΙΕΡΑΣ ΚΑΙ ΑΣΥΛΟΥ.
Πολιτικό Έτος 159 ή 33/34 μετά Χριστόν.
Το κατά πάσα πιθανότητα νόμισμα των τριάκοντα αργυρίων του Ιούδα.

82 - Τίμιο Ξύλο από τη Γαλλία (πρώτο μέρος)

Η προετοιμασία του Σταυρού, τοιχογραφία του Agnolo GADDI, περίπου 1380, Basilica di Santa Croce, Φλωρεντία.

Η βάση δεδομένων Palissy του Γαλλικού Υπουργείου Πολιτισμού απογράφει τη γαλλική πολιτιστική κληρονομιά. Περιέχει περίπου 350.000 εγγραφές, εκ των οποίων 90.000 περίπου εγγραφές συνοδεύονται από φωτογραφία και 65.000 περίπου εγγραφές από πλήρη φάκελλο με υλικό τεκμηρίωσης. 

Η βάση δεδομένων Palissy είναι μέρος ενός συνεκτικού και καλά οργανωμένου δίκτυου πέντε βάσεων δεδομένων καταγραφής και τεκμηρίωσης της γαλλικής πολιτιστικής κληρονομιάς (Palissy, Thésaurus, Mérimée, Mémoire, Archidoc) και βρίσκεται εδώ: (http://www.culture.gouv.fr/culture/inventai/patrimoine/).

Η αναζήτηση του όρου "λειψανοθήκη" (reliquaire) στη βάση δεδομένων Palissy επέστρεψε 7.253 εγγραφές, ενώ ο όρος "λειψανο-σταυροθήκη" (croix-reliquaire), που επιστρέφει επίσης αποτελέσματα και για τον όρο "σταυροθήκη με τεμάχιο Τιμίου Σταυρού" (croix-reliquaire de la Vraie Croix), απέδωσε 849 εγγραφές, εκ των οποίων οι 196 συνοδεύονται και από φωτογραφία του αντικειμένου.

Μια πρώτη επιλογή, συνολικά 53 φωτογραφιών, παρουσιάζεται εδώ από 44 σταυρούς που περιέχουν σε ειδική, ορατή θήκη, συνήθως στη μέση, μικροτεμάχια Τιμίου Ξύλου, συνήθως και αυτά σε σχήμα μικροσκοπικού σταυρού. Μερικές πολύ συνοπτικές πληροφορίες δίδονται στις λεζάντες των φωτογραφιών (συνήθως η χρονολογία κατασκευής του φέροντος σταυρού), αφού όλες οι διαθέσιμες πληροφορίες μπορούν να αναζητηθούν στη βάση δεδομένων Palissy.

Μερικές πρωταρχικές παρατηρήσεις: από το τυχαίο δείγμα των 44 σταυρών λίγοι είναι οι  προγενέστεροι του 18ου αιώνα, με τον παλαιότερο να ανάγεται στον 12ο αιώνα. Οι περισσότεροι σταυροί είναι του δεύτερου μισού του 18ου ή του 19ου αιώνα, δείγμα της ανάκαμψης της Καθολικής Εκκλησίας μετά τη λαίλαπα της Γαλλικής Επανάστασης. Δεν είναι ίσως ευρύτατα γνωστό, αλλά η Γαλλική Επανάσταση επέπεσε με ιδιαίτερη μανία στις εκκλησίες (και στα αββαεία), τις οποίες έκλεινε ή άλλαζε τη χρήση τους, αφού πρώτα κατέστρεφε τις λειψανοθήκες τους και σκότωνε τους ιερείς τους. ΟΙ πληροφορίες αυτές μπορούν να ανιχνευθούν ακόμη και στις ιστορικές πληροφορίες που συνοδεύουν τις  περιγραφές των σταυρών στη βάση δεδομένων Palissy.

 

Σπάνιο αναμνηστικό της Γαλλικής Επανάστασης. Παριστάνει
μία γκιλοτίνα, όργανο εκτελέσεων, και φέρει την επιγραφή
MORT AUX TYRANS (= Θάνατος στους τυράννους).
Τέλη 18ου αιώνα.

81 - Ένας άγνωστος Έλληνας άγιος από τη Νάξο είναι ο προστάτης της Ναμύρ, πρωτεύουσας της Βαλονίας του Βελγίου

Ο Ναξιώτης Άγιος Aubain.
Ο πίνακας που είναι άγνωστου ζωγράφου (περίπου 1500)
βρίσκεται στην Πινακοθήκη της Ουάσιγκτον (National Gallery of Art).

Γεννημένος το 360 στο ελληνικό νησί της Νάξου, ο Aubain παρουσιάστηκε περίπου το 380 στο Άγιο Αμβρόσιο Μεδιολάνων, διαφεύγοντας από το νησί του, όπου οι Ορθόδοξοι καταδιώκονταν από τους Αρειανούς. Μετέπειτα ο Άγιος Αμβρόσιος Μεδιολάνων τον έστειλε στη Γαλατία ως ιεραπόστολο επιφορτισμένο με τον εκχριστιανισμό των παγανιστών, αλλά  και τον αγώνα εναντίον των αιρετικών Αρειανών, οι οποίοι είχαν αρνηθεί τη θεότητα του Ιησού και είχαν καταδικαστεί από την Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας το 325. Ο Aubain θα δράσει στη Γαλλία πριν από την άφιξη του το 404 στη Μαγεντία (Mainz) στη Γερμανία. Εκεί κυνηγημένος από αιρετικούς ή σύμφωνα με άλλους ειδικούς από εισβολείς Βανδάλους, θα αποκεφαλιστεί το 406. 

Ο Ναξιώτης Άγιος Aubain.
Το άγαλμα στην εκκλησία του St. Alban στη Dießen am Ammersee.

Ο θρύλος λέει ότι μετά τον αποκεφαλισμό το σώμα του Aubain θα σηκωθεί όρθιο, θα πάρει στα χέρια το κεφάλι που συνέχισε να ψέλνει ύμνους στο Θεό και θα προχωρήσει μέχρι το σημείο που ήθελε να ταφεί. Για αυτό θεωρείται κεφαλοφόρος άγιος και παριστάνεται στην τέχνη να κρατάει το κεφάλι στα χέρια του. Στο μέρος που πέθανε θα χτιστεί αργότερα ένα μεγάλο αββαείο, κέντρο Βενεδικτίνων μοναχών, που όμως θα καταστραφεί ολοκληρωτικά το 1552. Όλα ή μέρος των λειψάνων του Αγίου και Μάρτυρα Aubain θα μεταφερθούν τον 11ο αιώνα στην Ναμύρ του Βελγίου, όπου θα γίνει ο προστάτης του Καθεδρικού, της επισκοπής, αλλά και της πόλης της Ναμύρ, πρωτεύουσας της Βαλονίας του Βελγίου. Είναι επίσης και ο προστάτης  άγιος της Μαγεντίας (Mainz) της Γερμανίας.

Ο Καθεδρικός της Ναμύρ, ο μοναδικός καθεδρικός ναός στο Βέλγιο χτισμένος σε ακαδημαϊκό ύστερο μπαρόκ.
Ωραιότατη η πρόσοψη του ναού με τις κορινθιακές κολώνες.

Η πόλη Ναμύρ
(ενίοτε και Ναμούρ)
του Βελγίου.

80 - Οι ορθόδοξοι άγιοι και μάρτυρες του Βελγίου (πριν το σχίσμα)

Σύγχρονη ρωσική εικόνα "Σύναξις των Βέλγων Ορθοδόξων Αγίων".

Δημοσιεύθηκε στό Περιοδικό "Ορθόδοξη Παράδοση" (φ. 4/1993, σελ. 30 – 33, καί φ. 1/1994, σελ. 12 – 21) από τον Αντώνιο Μάρκου, στα αγγλικά, ένας πρωταρχικός κατάλογος με τους προ του σχίσματος Βέλγους Ορθόδοξους Αγίους και Μάρτυρες που ευαγγέλισαν το Βέλγιο κατά τη διάρκεια των πρώτων αιώνων μετά Χριστόν. Αυτή η λίστα αναδημοσιεύεται επίσης εδώ.

Οι προ του σχίσματος Βέλγοι Ορθόδοξοι Άγιοι και Μάρτυρες υπενθυμίζουν με το παράδειγμά τους σε όλους τους λαούς της Ευρωπαϊκής Ηπείρου, ότι η Αγία Ορθόδοξη Πίστη, στο πρόσωπο όλων των Αγίων που είχαν ευαγγελισθεί τους κατοίκους της κατά τη διάρκεια της πρώτης χιλιετίας μ.Χ., είναι το μόνο ασφαλές θεμέλιο πάνω στο οποίο η ευρωπαϊκή ενότητα θα πρέπει να ιδρυθεί και να αναπτυχθεί.