Παρασκευή, 30 Νοεμβρίου 2012

34 - Ψάχνοντας απεγνωσμένα βοήθεια! Πουλώντας άγια λείψανα για να σωθεί η βυζαντινή αυτοκρατορία



Eυαγγέλιο Μανουήλ Β' Παλαιολόγος αββαείο Σαιν Ντενί Παρίσι
Eυαγγέλιο που χάρισε ο Μανουήλ Β' Παλαιολόγος
στο αββαείο του Αγίου Διονυσίου (Σαιν Ντενί), στο Παρίσι.


Η επαπειλούμενη κατάρρευση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας ώθησε πολλούς αυτοκράτορες του Βυζαντίου, από τη δυναστεία των Παλαιολόγων, να ζητήσουν οικονομική και στρατιωτική βοήθεια από τα βασίλεια της Δύσης. Μάλιστα κατά τη διάρκεια της γνωστής περιοδείας του Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγου στη Δύση, ο ίδιος προσπάθησε να συγκεντρώσει οικονομική και στρατιωτική βοήθεια κατά των Τούρκων, ακόμα και ενεχυριάζοντας, πουλώντας και δωρίζοντας άγια λείψανα, ανάμεσα στα οποία ήταν τεμάχια του Τιμίου Σταυρού, τεμάχια του χιτώνα του Χριστού, αυτόν που άγγιξε η αιμορροούσα γυναίκα και θεραπεύτηκε, τεμάχια του σπόγγου από τα Πάθη του Χριστού, λείψανα αποστόλων και άλλων αγίων. Η αποστολή δεν ευοδώθηκε, αλλά το αποτέλεσμα ήταν ότι πολλά λείψανα μεταφέρθηκαν έτσι στη Δύση και διασώθηκαν. Θραύσματα αυτής της ιστορίας περιγράφονται παρακάτω.


Πέμπτη, 29 Νοεμβρίου 2012

33 - Τίμιο Ξύλο στο Διάστημα!

Η Γη από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό
Η Γη από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό

Σταυρός, δώρο του Πατριάρχη Μόσχας Αλεξίου Β΄
Σταυρός, δώρο του Πατριάρχη Μόσχας Αλεξίου Β΄,
που βρίσκεται μόνιμα στο ρωσικό τμήμα του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού



Σύμφωνα με το ημερολόγιο που δημοσιεύει ο ρώσος κοσμοναύτης και μηχανικός πτήσης Μαξίμ Σουράεφ (Максим Сураев) στον ιστότοπο της Ρωσικής Υπηρεσίας Διαστήματος  Роскосмос (ανάρτηση 35 εδώ), όταν αυτός βρισκόταν στο διάστημα υπήρχαν τέσσερεις εικόνες και ένας σταυρός στο ρωσικό τμήμα του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού.

Τρίτη, 27 Νοεμβρίου 2012

32 - Το φαινόμενο της ζητείας κατά τη μεταβυζαντινή περίοδο

Καισάριος Δαπόντες (1713 - 1784)
Καισάριος Δαπόντες (1713 - 1784).
Περιέγραψε σε βιβλίο την μακροχρόνια "ιερά ζητεία" που έκανε
υπέρ της Ιεράς Μονής Ξηροποτάμου Αγίου Όρους.
Σώζεται ακόμη και λεπτομερές αυτόγραφο κατάστιχο των εσόδων της ζητείας του.

Αναδημοσιεύουμε εδώ το πολύ ενδιαφέρον άρθρο της Ελένης Αγγελομάτη-Τσουγκαράκη "Το φαινόμενο της ζητείας κατά τη μεταβυζαντινή περίοδο" που πρωτοδημοσιεύθηκε στον ΙΟΝΙΟ ΛΟΓΟ, Επιστημονική Περιοδική Έκδοση του Τμήματος Ιστορίας του Ιόνιου Πανεπιστήμιου, τόμος Α' (Τόμος χαριστήριος στον Δημήτρη Ζ. Σοφιανό), Κέρκυρα, 2007, σελ. 247 -293.
  



31 - Ο Πατριαρχικός Σταυρός του Μάστριχτ ή Μείζων Βατικάνειος Σταυρός ή Σταυρός του Ρωμανού Β', βυζαντινού αυτοκράτορα, που φέρει τεμάχια Τιμίου Ξύλου




Ο "Πατριαρχικός Σταυρός" του Μάστριχτ ή Μείζων Βατικάνειος Σταυρός ή Σταυρός του Ρωμανού Β'
Ο Σταυρός του Ρωμανού Β' (εμπροσθότυπος)


Ο Πατριαρχικός Σταυρός του Μάστριχτ ή Μείζων Βατικάνειος Σταυρός ή Σταυρός του Ρωμανού Β'.

Ο Πατριαρχικός Σταυρός του Μάστριχτ ή Μείζων Βατικάνειος Σταυρός είναι μία βυζαντινή σταυροθήκη που περιέχει πέντε τεμάχια Τίμιου Σταυρού που συναρμόζονται στο σχήμα ενός πατριαρχικού σταυρού.



Ο "Πατριαρχικός Σταυρός" του Μάστριχτ ή Μείζων Βατικάνειος Σταυρός ή Σταυρός του Ρωμανού Β'
Ο Σταυρός του Ρωμανού Β' (οπισθότυπος)



30 - Άγια Λείψανα. Τόποι συγκεντρώσεως


τεμάχιο από το αριστερό πόδι Μαρίας της Μαγδαληνής
Πιστεύεται ότι η λειψανοθήκη της φωτογραφίας περιέχει τεμάχιο από το αριστερό πόδι
της Μυροφόρου και Ισαποστόλου Αγίας Μαρίας της Μαγδαληνής.
Στην κατοχή του Εθνικού Μουσείου (Muzeo Nazionale) της Ρώμης, Ιταλία.



Δημοσιεύουμε εδώ το μέρος της πρωτότυπης μελέτης του καθηγητού Αντωνίου Μάρκου με τίτλο "Άγια Λείψανα. Τόποι Συγκεντρώσεως". Η μελέτη δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα του Κέντρου Αγιολογικών Ερευνών "Όσιος Συμεών ο Μεταφραστής" Το Συναξάριο της Εκκλησίας (εδώ).

Ο ιστότοπος της Λειψανοθήκης ένθερμα προτείνει στους τυχόν αναγνώστες της την άμεση παραπομπή στον ιστότοπο του Κέντρου Αγιολογικών Ερευνών "Όσιος Συμεών ο Μεταφραστής" Το Συναξάριο της Εκκλησίας, ώστε να διεξέλθουν εκτός αυτού και όλο το άλλο σπουδαίο υλικό που έχει γράψει και συγκεντρώσει τα τελευταία χρόνια ο καθηγητής Αντώνιος Μάρκος.




ΑΓΙΑ ΛΕΙΨΑΝΑ
Τόποι Συγκεντρώσεως

Καθηγητο ντωνίου Μάρκου



ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
 
Προλεγόμενα
Βιβλιογραφία
Συγκεντρώσεις γίων Λειψάνων
Συγκεντρώσεις Κειμηλίων καί γίων Λειψάνων στήν ρθόδοξη νατολή.
Συγκεντρώσεις γίων Λειψάνων στήν λλάδα.
Συγκεντρώσεις Κειμηλίων καί γίων Λειψάνων στή Ρωμαιοκαθολική καί Προτεσταντική Δύση.


29 - Άγια Λείψανα. Ιστορική και Θεολογική προσέγγιση

Τμήματα των οστών του προσώπου του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου και Βαπτιστού του Κυρίου.
Φυλάσσονται στον Καθεδρικό της Αμιένης (Amiens) στη Γαλλία.
Πρόσφατα συζητήθηκε η αυθεντικότητά τους, για την οποίαν συνηγόρησαν ρώσοι ιερωμένοι.


Δημοσιεύουμε εδώ το μέρος της πρωτότυπης μελέτης του καθηγητού Αντωνίου Μάρκου με τίτλο "Άγια Λείψανα. Ιστορική και Θεολογική προσέγγιση. Μέρος πρώτο και δεύτερο". Η μελέτη δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα του Κέντρου Αγιολογικών Ερευνών "Όσιος Συμεών ο Μεταφραστής" Το Συναξάριο της Εκκλησίας (εδώ).

Ο ιστότοπος της Λειψανοθήκης ένθερμα προτείνει στους τυχόν αναγνώστες της την άμεση παραπομπή στον ιστότοπο του Κέντρου Αγιολογικών Ερευνών "Όσιος Συμεών ο Μεταφραστής" Το Συναξάριο της Εκκλησίας, ώστε να διεξέλθουν εκτός αυτού και όλο το άλλο σπουδαίο υλικό που έχει γράψει και συγκεντρώσει τα τελευταία χρόνια ο καθηγητής Αντώνιος Μάρκος.


ΑΓΙΑ ΛΕΙΨΑΝΑ
στορική καί Θεολογική προσέγγιση

Καθηγητο ντωνίου Μάρκου

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α
Προλεγόμενα

Μέρος Πρτο:
ΠΕΡΙ ΑΓΙΩΝ
κκλησιαστική ρμηνεία το ρου "γιος".
τιμή τν γίων.
τιμή τς περαγίας Θεοτόκου.
Συμπεράσματα.
ντιδράσεις κατά τς τιμς τν γίων.

Μέρος Δεύτερο:
ΠΕΡΙ ΑΓΙΩΝ ΛΕΙΨΑΝΩΝ
θεολογία τν γίων Λειψάνων.
τιμή τν γίων Λειψάνων.
ντιδράσεις κατά τς τιμς τν γίων Λειψάνων.
νακομιδή - τεμαχισμός - διασπορά γίων Λειψάνων.
μπορεία - νοθεία - κμετάλλευση γίων Λειψάνων.
Προβλήματα γνησιότητος Λειψάνων στήν ρθόδοξη κκλησία.
Τά Λείψανα το γ. Γρηγορίου το Θεολόγου.
Τά Λείψανα το γ. Νικολάου π. Μύρων.
Τά Λείψανα το γ. χιλλείου π. Λαρίσης.
Τά Λείψανα το σ. Δαβίδ τς Θεσσαλονίκης.
Τά Λείψανα το Εαγγελιστή Λουκ.
Συμπεράσματα.
Νομική θέση τν γίων Λειψάνων.

Δευτέρα, 26 Νοεμβρίου 2012

28 - Ο Βατικάνειος Σταυρός (Crux Vaticana) ή Σταυρός του Ιουστίνου Β´, βυζαντινού αυτοκράτορα, που φέρει τεμάχιο Τιμίου Ξύλου

Ο Βατικάνειος Σταυρός (Crux Vaticana) ή Σταυρός του Ιουστίνου Β´
Ο Βατικάνειος Σταυρός (Crux Vaticana) ή Σταυρός του Ιουστίνου Β´

Σύμφωνα με την διδακτορική διατριβή της Margherita Spinucci Le stauroteche medievali in Italia” (= Οι μεσαιωνικές σταυροθήκες στην Ιταλία) υπάρχουν 85 σταυροθήκες με τεμάχια Τιμίου Σταυρού που προέρχονται κατά κύριο λόγο από το Βυζάντιο ή τα Ιεροσόλυμα και φυλάσσονται σήμερα στο Βατικανό ή στην Ιταλία, σε μουσεία ή εκκλησίες.

χάρτης γεωγραφικής κατανομής σταυροθηκών με Τίμιο Ξύλο στην Ιταλία
Γεωγραφική κατανομή των σταυροθηκών με τεμάχια του Τιμίου Σταυρού στην Ιταλία.
Από τη διατριβή της Margherita Spinucci Le stauroteche medievali in Italia”.



Ανάμεσα σε αυτά είναι και ένας σταυρός με τεμάχιο Τιμίου Σταυρού που έχει πρόσφατα ανακαινισθεί και εκτίθεται στο Ιστορικό και Αρχαιολογικό Μουσείο του Θησαυρού του Αγίου Πέτρου, στο Βατικανό (MUSEO STORICO ARTISTICO DEL TESORO DI SAN PIETRO).

Ο σταυρός αυτός ονομάζεται Βατικάνειος Σταυρός (Crux Vaticana) ή Σταυρός του Ιουστίνου Β´.

Τρίτη, 20 Νοεμβρίου 2012

27 - Τρίπτυχη σταυροθήκη με τεμάχιο Τιμίου Σταυρού που ανήκει στη Βασιλική της βελγικής πόλης Tongeren

Το τρίπτυχο με τεμάχιο Τιμίου Σταυρού Tongeren Βέλγιο
Το τρίπτυχο με τεμάχιο Τιμίου Σταυρού (ανοιχτό).


Στη πόλη Tongeren του Βελγίου που είναι η αρχαιότερη πόλη του Βελγίου βρίσκεται και ένα από τα πιο όμορφα μεσαιωνικά μνημεία του κόσμου, η γοτθική Βασιλική του Tongeren, κατασκευασμένη τον 13ο αιώνα.

Η Βασιλική του Tongeren to 1912
Η Βασιλική του Tongeren to 1912.

Tongeren, Βέλγιο
Tongeren, Βέλγιο.


Η Βασιλική του Tongeren (Onze-Lieve-Vrouwe Basilie = Βασιλική "Η Δέσποινα ημών") κατέχει και έναν πλουσιότατο θησαυρό εκκλησιαστικών αντικειμένων από τον 6ο αιώνα και δώθε. Πολλά από τα πιο αξιόλογα καλλιτεχνήματα της Βασιλικής εκτίθενται στο θησαυροφυλάκειο της Βασιλικής, το οποίο λειτουργεί ως μουσείο.

Ανάμεσα στους καλλιτεχνικούς θησαυρούς διασώζεται και μία Σταυροθήκη, ένα τρίπτυχο με τεμάχιο Τιμίου Σταυρού. Το τρίπτυχο κατασκευάστηκε το 1170 και είναι αντιπροσωπευτικό της σχολής Mosan.

26 - Η δεύτερη ζωή των αγίων λειψάνων

Προσκύνηση ιερών λειψάνων
Προσκύνηση ιερών λειψάνων



Σκέφτομαι καμία φορά πως τα άγια λείψανα ζουν μια δεύτερη ζωή. Πράγματι από τη στιγμή του θανάτου του κατόχου τους, τα κόκαλα του μάρτυρα ή άγιου, θάβονται, ξεθάβονται, τεμαχίζονται, κονιορτοποιούνται (αρχαία συνήθεια η κονιορτοποίηση αγίων λειψάνων και η κατάποσή τους προς ίαση σοβαρών ασθενειών), τοποθετούνται σε ναούς και εγκαινιάζουν θεία θυσιαστήρια, αφού πάνω τους οικοδομείται η αγία τράπεζα, ανταλλάσονται, αλλά και πωλούνται, αγοράζονται, ενεχυριάζονται, εξαγοράζουν χρέη, κλέβονται βεβαίως, εκτίθενται σε εορτές και ιερές πανηγύρεις, παραπέφτουν σε υπόγεια, ευπρεπίζονται, τοποθετούνται σε πολύτιμες λειψανοθήκες, τιμώνται, προσκυνούνται, καταφιλούνται, ταξιδεύουν σε στεριές και θάλασσες, περιοδεύουν, παλαιότερα σε ιερές ζητείες, μετακομίζουν (μετακομιδή αγίων λειψάνων), συλλέγονται, αποτίθενται, διεκδικούνται, διαρκώς αναχωρούν στο χώρο και στον χρόνο και πόσα ακόμη δεν αποτελούν τώρα τη φυσική ζωή των ιερών αυτών λειψάνων!


Αναπαύονται σε σκοτεινά, κρύα κουτιά και να που ανοίγουν αυτά τα κουτιά και έρχονται τα άγια κόκαλα στο φως. Τι ακούν κι αυτά από τις εξομολογήσεις των ανθρώπων, τους φόβους, τις επιθυμίες, τις υποσχέσεις, τις μετάνοιες, ενώ την ίδια στιγμή διαστέλλονται από την θερμότητα των κεριών και τα βουβά δάκρυα που πέφτουν πάνω τους, και είναι σα ν' απαντούν κι αυτά ανεπαισθήτως στους πνιχτούς, σιγαλούς αναστεναγμούς και στα τρεμώδη αναφυλλητά των ανθρώπων;
   
Και ιδού το θαύμα! Λείψανα οστών παλαιών, ας είναι και βραχεία κόνις, ή έστω τριχών μικρό μέρος ή και σημείο μικρό ραντισμάτων, να που αποκαλύπτουν τη χάρη του Αγίου Πνεύματος και τον Αμνόν του Θεού, του μελιζομένου και μη διαιρουμένου, του εσθιομένου και μηδέποτε δαπανουμένου.


25 - Υποδοχή Ιερών Λειψάνων του Αγίου Λουκά, επισκόπου Συμφερουπόλεως της Κριμαίας, στις Βρυξέλλες

Λείψανα του Αγίου Λουκά, επισκόπου Συμφερουπόλεως της Κριμαίας
Λείψανα του Αγίου Λουκά, επισκόπου Συμφερουπόλεως της Κριμαίας, του θαυματουργού


Εικόνα του Αγίου Λουκά, επισκόπου Συμφερουπόλεως της Κριμαίας
Εικόνα του Αγίου Λουκά, επισκόπου Συμφερουπόλεως της Κριμαίας


Η Ιερά Μητρόπολη Βελγίου και Εξαρχία Κάτω Χωρών και Λουξεμβούργου, το εσπέρας της 18ης Νοεμβρίου 2012, υποδέχθηκε στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό των Παμμεγίστων Ταξιαρχών της πόλης των Βρυξελλών, τον Πανοσιολογιώτατο Αρχιμανδρίτη κ. Νεκτάριο Αντωνόπουλο, Ηγούμενο της Ιεράς Μονής Σαγματά Θηβών, κομίζοντα Τεμάχιο Ιερών Λειψάνων του εν Αγίοις Πατρός Ημών, Λουκά Επισκόπου Συμφερουπόλεως της Κριμαίας, του Θαυματουργού.

Δευτέρα, 19 Νοεμβρίου 2012

24 - Το καρφί της Σταύρωσης του θησαυρού της Θεοφανούς Σκλήραινας, αυτοκράτειρας των Γερμανών

Καρφί της Σταύρωσης από τον λεγόμενο θησαυρό της Θεοφανούς http://leipsanothiki.blogspot.be/
Καρφί της Σταύρωσης από τον λεγόμενο θησαυρό της Θεοφανούς.
Μέρος της προίκας μιας δωδεκαετούς βυζαντινής πριγκιποπούλας
που στάλθηκε στη Γερμανία για να παντρευτεί και να καταλήξει
αυτοκράτειρα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και να κυβερνήσει
με σιδερένια πυγμή.


Essen
Ο θησαυρός της Θεοφανούς αποθησαυρίζεται
στο Essen της Γερμανίας.

Η Θεοφανώ Σκλήραινα (960 - θαν. 15 Ιουνίου 991) ή Θεοφανώ της Γερμανίας γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη και ήταν η σύζυγος του Όθωνα Β', αυτοκράτορα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και μητέρα του Όθωνα Γ΄, του επονομαζόμενου και "θαύμα του κόσμου". 

Eschwege Γερμανία
Άγαλμα της Θεοφανούς στην εκκλησία του Αγίου Διονυσίου,
Eschwege Γερμανία.

Ο Όθων Α΄ είχε ζητήσει μια βυζαντινή πριγκίπισσα για να νυμφευφθεί το γιο του, τον Όθωνα Β', έτσι ώστε να επισφραγιστεί μια συνθήκη μεταξύ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Μετά από έναν αποτυχημένο πρώτο γύρο διαπραγματεύσεων με τον Νικηφόρο Β' Φωκά, ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Ιωάννης Β' Τσιμισκής έστειλε την ανιψιά του Θεοφανώ, η οποία έφτασε με κάθε μεγαλοπρέπεια το 972, με συνοδεία και φέροντας μεγάλο θησαυρό ως δώρο, σε ηλικία 12 ετών.

Παρασκευή, 16 Νοεμβρίου 2012

23 - Ιστορίες λειψάνων μέσα από τα μεταβυζαντινά αγιορείτικα έγγραφα


  Λείψανα Τίμιο Ξύλο  Ιερά Λείψανα και Τίμιο Ξύλο. Από την Ιερά Μονή Αγίου Θεοδοσίου στην έρημο της Παλαιστίνης.
Ιερά Λείψανα και Τίμιο Ξύλο.Από την Ιερά Μονή Αγίου Θεοδοσίου στην έρημο της Παλαιστίνης.

Σκέφτομαι καμία φορά πως τα άγια λείψανα ζουν μια δεύτερη ζωή. Πράγματι από τη στιγμή του θανάτου του κατόχου τους, τα κόκαλα του μάρτυρα ή άγιου, θάβονται, ξεθάβονται, τεμαχίζονται, κονιορτοποιούνται (αρχαία συνήθεια η κονιορτοποίηση αγίων λειψάνων και η κατάποσή τους προς ίαση σοβαρών ασθενειών), τοποθετούνται σε ναούς και εγκαινιάζουν θεία θυσιαστήρια, αφού πάνω τους οικοδομείται η αγία τράπεζα, ανταλλάσονται, αλλά και πωλούνται, αγοράζονται, ενεχυριάζονται, εξαγοράζουν χρέη, κλέβονται βεβαίως, εκτίθενται σε γιορτές και ιερές πανηγύρεις, παραπέφτουν σε υπόγεια, ευπρεπίζονται, τοποθετούνται σε πολύτιμες λειψανοθήκες, τιμώνται, προσκυνούνται, καταφιλούνται, ταξιδεύουν σε στεριές και θάλασσες, περιοδεύουν, παλαιότερα σε ιερές ζητείες, μετακομίζουν (μετακομιδή αγίων λειψάνων), συλλέγονται, αποτίθενται, διεκδικούνται, διαρκώς αναχωρούν στο χώρο και στον χρόνο και πόσα ακόμη δεν αποτελούν τώρα τη φυσική ζωή των ιερών αυτών λειψάνων!


έγγραφο Καρακάλλου Άγιον Όρος
Συστατικό γράμμα του μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Ιωακείμ (αρ. 13 του αρχείου της Ι. Μ. Καρακάλλου),
με το οποίο επιτρέπει "τοπική' ζητεία στην περιοχή της Θεσσαλονίκης από την Ι. Μ. Καρακάλλου


Και αυτής τη ζωής τα θραύσματα μόνον, σπάνια κι αυτά, περιμένουν τον ερευνητή που θα τα ανακαλύψει μέσα σε χειρόγραφα, λυτά έγγραφα και κατάστιχα, καλά κρυμένα σε σιγίλλια, συνοδικά επιτίμια, αποδεικτικά γράμματα, ομολογίες, αφιερωτήρια έγγραφα και άλλα τέτοιου είδους βυζαντινά και μεταβυζαντινά έγγραφα.

Έτσι μια έρευνα στους δύο πρώτους τόμους των Αθωνικών Συμμείκτων φανέρωσε το παρακάτω υλικό.



22 - Υφασμάτινα λείψανα



Ιερή Εμβάδα του Αγίου Διονυσίου Ζακύνθου
Ιερή Εμβάδα του Αγίου Διονυσίου Ζακύνθου
Δεξιά διακρίνεται Ιερή Εμβάδα του Αγίου Διονυσίου Ζακύνθου
Ιερή Εμβάδα του Αγίου Σπυρίδωνος Κέρκυρα
Ιερή Εμβάδα του Αγίου Σπυρίδωνος, Επισκόπου Τριμυθούντος του Θαυματουργού

μπαρλακί του Αγίου Σπυρίδωνος
Σε κάθε λιτανεία του Αγίου Σπυρίδωνος, στην Κέρκυρα,
το λείψανο είναι «προστατευμένο» με ένα κάλυμμα,
το μπαρλακί (από το ιταλικό Baldacchino),
που κρατούν πάνω από το λείψανο τέσσερις ναύτες.

Τα εκκλησιαστικά υφάσματα της Ορθόδοξης Εκκλησίας χωρίζονται σε τρεις μεγάλες κατηγορίες:
 
1. Λειτουργικά Ενδύματα (liturgical garments),
 
2. Λειτουργικά Υφάσματα (liturgical fabrics) και
 
3. Τα Σάββανα / λείψανα (relic textiles).
 

Πέμπτη, 15 Νοεμβρίου 2012

21 - Η τιμή των αγίων και των λειψάνων κατά τους τρεις Ιεράρχες

Αναδημοσιεύουμε εδώ το Δ' κεφάλαιο (κείμενο και σημειώσεις) από τη διατριβή του Πρεσβύτερου VIOREL DINCĂ με τίτλο: "Η τιμή των αγίων και των λειψάνων κατά τους τρεις Ιεράρχες". Η διατριβή υποβλήθηκε στο Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ.
  
Το Δ' κεφάλαιο διαπραγματεύεται τα λείψανα των αγίων, τη θεολογική προσέγγιση προς αυτά, την αφθαρσία τους, τη θαυματουργή και ιαματική δύναμη τους, το τεμαχισμό και τη μετακομιδή τους, όπως και τη χρήση τους στα εγκαίνια ναών και την αποδιδόμενη σ' αυτά τιμή και προσκύνηση.
  
Η διατριβή είναι διαθέσιμη εδώ.
 
ΤΑ ΛΕΙΨΑΝΑ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ
  
1. Η θεολογικ προσγγιση περ των ιερν λειψνων
  
Σε όλες τις εποχές, απέναντι στα λείψανα του ανθρώπου υπήρξε σεβασμός εκ μέρους των εν ζωή ανθρώπων, που φρόντιζαν για τον ενταφιασμό με ιδιαίτερη τιμή. Αυτή η τιμή πηγάζει από την πίστη στην αθανασία της ψυχής, πίστη που συνήθως συνδεόταν στενότατα με τον ενταφιασμό του σώματος. Όμως, στο Χριστιανισμό αυτή η πίστη έχει μία δυνατή δογματική βάση. Το σώμα θα συμμετάσχει μαζί με την ψυχή στην αιώνια ανταμοιβή, ή στην αιώνια τιμωρία, εφ΄όσον συνυπήρχαν, και θα αναστηθεί στη μέλλουσα κρίση. Πολύ περισσότερο το σώμα του ανθρώπου είναι «νας του Αγου Πνεματος»531, για το οποίο ο απόστολος των εθνών αναγγέλλει ότι μεγάλη και αιώνια τιμωρία θα υποστούν εκείνοι, που θα τον καταστρέφουν: «ε τις τν ναν το Θεο φθερει, φθερε τοτον Θες· γρ νας το Θεο γις στιν, οτινς στε μες»532. Η θεία χάρη παρέδωσε μεγάλη τιμή σ΄ εκείνο που κάποτε προκαλούσε ακαθαρσία στον άνθρωπο που ερχόταν σε επαφή με σώμα νεκρού533. Τα ιερά λείψανα είναι ο καρπός του Αγίου Πνεύματος που μαρτυρεί και ενεργεί υπέρ Χριστού. Η θεία χάρη κάνει αυτή την διαφορά, την οποία τονίζει και ο Μγας Βασλειος: «Σγκρινον τονυν τ γενσει τν θνατον και πασαι δυρμενος τν τς τιμας παλλασμενον. τε ουδαοι πθνσκον, βδελυκτ ν τ θνησιμαα· τε πρ Χριστο θνατος, τμια τ λεψανα τν σων ατο. Πρ τοτου λγετο τος ερεσι κατος Ναζηραοις το, Ο μιανθσεσθε π’ οδεν τεθνηκτι· κα τ, Ὲάν τις ψηται νεκρο, κθαρτος σται ως σπρας· κα τ, Πλυνε αυτο τὰ ἱμτια. Νυν δ ψμενος στων μρτυρος, λαμβνει τιν μετουσαν γιασμο κ τς ν τ σματι προσεδρευοσης χριτος» 534.

Η λειψανοθήκη με την κάρα του Μεγάλου Βασιλείου. Επίσης σταυροθήκη με Τίμιο Ξύλο και βασιλικό.
Ιερά Μονή Μεγίστης Λαύρας Αγίου Όρους.
  

Τετάρτη, 14 Νοεμβρίου 2012

20 - Βιβλία και κατάλογοι εκθέσεων για βυζαντινές λειψανοθήκες και παρόμοια κειμήλια



Μερικά από τα βιβλία (κατάλογοι εκθέσεων) που εκδόθηκαν τα τελευταία χρόνια και περιέχουν αρκετές φωτογραφίες από βυζαντινές λειψανοθήκες και παρόμοια κειμήλια που αποθησαυρίζονται στη Δύση.

Treasures of Heaven: Saints, Relics, and Devotion in Medieval Europe (Θησαυροί του Ουρανού: Άγιοι, Λείψανα και Αφοσίωση στην Μεσαιωνική Ευρώπη), κατάλογος έκθεσης, επιμέλεια:  Martina Bagnoli, Holger A. Klein, C. Griffith Mann, James Robinson

βιβλίο
Treasures of Heaven: Saints, Relics, and Devotion in Medieval Europe



19 - Η λειψανοθήκη του Τιμίου Σταυρού, η επονομαζόμενη Σταυροθήκη Zwiefalten

Σταυροθήκη Zwiefalten Τίμιος Σταυρός
H Σταυροθήκη Zwiefalten



Το μοναστήρι Zwiefalten ήταν ένα μοναστήρι των Βενεδικτίνων μοναχών που ιδρύθηκε στη Γερμανία το 1089 και σταμάτησε να λειτουργεί στα τέλη του 18ου / αρχές 19ου αι. Σήμερα στις εγκαταστάσεις του στεγάζονται ψυχιατρικές υπηρεσίες και μουσείο ψυχιατρικής.

Zwiefalten Γερμανία
Zwiefalten, Γερμανία



Ανάμεσα στα κειμήλια που κατείχε το μοναστήρι ήταν και δύο τουλάχιστον λειψανοθήκες με τεμάχια Τιμίου Σταυρού. 

Τρίτη, 13 Νοεμβρίου 2012

18 - Ο Τζον Κένεντι τιμήθηκε το 1961 με τεμάχιο Τιμίου Σταυρού από τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων Βενέδικτο Α'



Ο Τζον Κένεντι (1917-1963), ο 35ος κατά σειρά Πρόεδρος των ΗΠΑ, ήταν ο πρώτος Αμερικανός που τιμήθηκε, το 1961, με την ανώτατη διάκριση του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, τον Μεγαλόσταυρο του Τάγματος των Ιπποτών του Παναγίου Τάφου, ο οποίος μάλιστα, ειδικά για την περίσταση, περιείχε και τεμάχιο Τιμίου Σταυρού (fragment of the T r u e Cross).


Βενέδικτος Α΄ Πατριάρχης Ιεροσόλυμα
Ο Πρόεδρος Κένεντι λαμβάνει την ανώτατη διάκριση του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων,
τον Μεγαλόσταυρο του Τάγματος των Ιπποτών του Παναγίου Τάφου με τεμάχιο Τιμίου Σταυρού,
από τα χέρια του Βενέδικτου Α΄, Πατριάρχη Ιεροσολύμων, Παρασκευή 6 Οκτωβρίου 1961.

Βενέδικτος Α΄ Πατριάρχης Ιεροσόλυμα
KENNEDY GETS MEDAL, ανακοίνωση στην εφημερίδα The Spokesman review, 7 Οκτ. 1961


Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 2012

17 - Μεταβυζαντινές λειψανοθήκες στην Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου (Σκήτη) Βέροιας

Η αναζήτηση στη ψηφιακή συλλογή της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης της Βέροιας (Ψηφιακό αποθετήριο Μέδουσα) με τη λέξη κλειδί λειψανοθήκη επέστρεψε τέσσερεις εγγραφές που αφορούν λειψανοθήκες της Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου (Σκήτη) Βέροιας.

Μοναστήρι Τιμίου Προδρόμου Βέροια
Η λειψανοθήκη με οστά του αγίου Τρύφωνος

H ψηφιοποίηση της συλλογής της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης της Βέροιας έγινε στο πλαίσιο του έργου «Ψηφιοποίηση Υλικού Δημόσιων Βιβλιοθηκών», του ΕΠ Κοινωνία της Πληροφορίας.

Ψηφιοποιήθηκαν 16.200.000 σελίδες, που αντιστοιχούν σε 41.444 τίτλους βιβλίων, εφημερίδων, περιοδικών, χαρτών, εγγράφων, χειρογράφων. Είναι ένα από τα μεγαλύτερα έργα ψηφιοποίησης στην Ελλάδα. Το ψηφιακό αποθετήριο της Βιβλιοθήκης έγινε στο πλαίσιο του προγράμματος EdLocal, που χρηματοδοτεί η Ε.Ε. Το αποθετήριο αυτό περιλαμβάνει εκτός της συλλογής της Βιβλιοθήκης, τις συλλογές της Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου, Σκήτης Βεροίας και του Λυκείου Ελληνίδων παράρτημα Βεροίας.

Στο πλαίσιο του προγράμματος EDlocal, η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη της Βέροιας λειτουργεί και ως συσσωρευτής μεταδεδομένων από επιλεγμένα αποθετήρια και διαθέτει το ψηφιακό υλικό στην ευρωπαϊκή πύλη πολιτισμού Europeana.

Οι λειψανοθήκες της Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου (Σκήτη) Βέροιας που εγγράφονται στο Ψηφιακό αποθετήριο Μέδουσα είναι οι παρακάτω:  

16 - Βυζαντινή λειψανοθήκη με το χέρι του Αγίου Γεωργίου

Άγιος μάρκος Βενετία
Η βυζαντινή ασημένια λειψανοθήκη (δεξιά) με το χέρι του Αγίου Γεωργίου



Το χέρι του Αγίου Γεωργίου με την εσωτερική ασημένια λειψανοθήκη είναι ένα από τα τέσσερα υπερπολύτιμα λείψανα που, όπως λέγεται, ο Δόγης της Βενετίας Ερρίκος Δάνδολος (γεν. 1107; – θαν. 21 Ιουνίου 1205), κακόφημος για τον ρόλο του στην Τέταρτη Σταυροφορία την οποία αυτός, σε ηλικία ενενήντα ετών, κατεύθυνε ενάντια στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, λεηλατώντας την Κωνσταντινούπολη, έφερε μαζί του από την Κωνσταντινούπολη μετά το 1204. Τα άλλα τρία λείψανα είναι: του Αίματος του Χριστού, τεμάχιο Τιμίου Ξύλου και το κεφάλι του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή. Ο Άγιος Γεώργιος σύντομα θα γίνει ο τρίτος προστάτης της Βενετίας μετά τον Άγιο Μάρκο και τον Άγιο Θεόδωρο.

Γαληνοτάτη Δημοκρατία χάρτης
Η Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας με τις κτήσεις της και τις εμπορικές της αποικίες
Βενετία Ιταλία χάρτης
Βενετία, Ιταλία

Σάββατο, 10 Νοεμβρίου 2012

15 - Το Άγιο Αίμα του Ιησού Χριστού στο Βέλγιο

Μπριζ Βέλγιο
Το Άγιο Αίμα του Ιησού Χριστού



Η Βασιλική του Αγίου Αίματος (Basiliek van het Heilig Bloed) είναι μία ρωμαιοκαθολική εκκλησία στην πόλη Μπριζ του Βελγίου. Η εκκλησία που φέρει σήμερα τιμητικά τον τίτλο της Μικρής Μητρόπολης χτίστηκε τον 12ο αιώνα ως παρεκκλήσι της οικίας του Κόμη της Φλάνδρας και στεγάζει ένα σεβαστό χριστιανικό λείψανο. Μία φιάλη που περιέχει ένα πανί με το αίμα του Ιησού Χριστού που σύμφωνα με την παράδοση απόκρυφου ευαγγελίου χρησιμοποιήθηκε από τον Ιωσήφ τον Αριμαθαίας κατά την διάρκεια της προετοιμασίας του σώματος του Χριστού για ταφή (πλύσιμο του σώματος) μετά την αποκαθήλωση από τον Σταυρό.

Μπριζ Βέλγιο χάρτης
Μπριζ, Βέλγιο

Τρίτη, 6 Νοεμβρίου 2012

14 - Η βυζαντινή λειψανοθήκη του Τιμίου Σταυρού, η επονομαζόμενη Σταυροθήκη του Limburg

Σταυροθήκη Limburg
Η βυζαντινή λειψανοθήκη του Τιμίου Σταυρού, η επονομαζόμενη Σταυροθήκη του Limburg.


Η βυζαντινή λειψανοθήκη του Τιμίου Σταυρού, η επονομαζόμενη Σταυροθήκη του Limburg, είναι ένα από τα αριστουργήματα της βυζαντινής τέχνης.

Η βυζαντινή λειψανοθήκη του Τιμίου Σταυρού ήταν μέρος του βυζαντινού αυτοκρατορικού θησαυροφυλακίου μέχρι το 1204, όταν το θησαυροφυλάκιο λεηλατήθηκε από τους σταυροφόρους της τέταρτης σταυροφορίας και το πολύτιμο αντικείμενο κατέληξε στην Γερμανία, όπου και δωρήθηκε στο μοναστήρι Augustinernonnenkloster Stuben an der Mosel από την οικογένεια του σταυροφόρου ιππότη Heinrich von Ülmen. Σήμερα βρίσκεται στο Μητροπολιτικό Μουσείο της πόλης Limburg an der Lahn. Πολλά άλλα βυζαντινά θρησκευτικά και καλλιτεχνικά αντικείμενα βίωσαν την ίδια μοίρα, γεγονός που εξηγεί την παρουσία τόσων πολλών από αυτά στη Δύση τον 13ο αιώνα.

χάρτης Γερμανία
Το Limburg an der Lahn στη Γερμανία.


13 - Προσκυνηματική μαρτυρία για το άφθαρτο χέρι της Αγίας Μαρίας της Μαγδαληνής που φυλάσσεται στην Ι. Μ. Σίμωνος Πέτρας Αγίου Όρους

Μονή Σίμωνος Πέτρας Άθως
Η Ιερά Μονή Σίμωνος Πέτρας Αγίου Όρους



Στην Ιερά Μονή της Σιμωνόπετρας Αγίου Όρους φυλάσσεται και το λείψανο του αριστερού χεριού της Αγίας Μυροφόρου και Ισαποστόλου Μαρίας της Μαγδαληνής που είναι αδιάφθορο. Την εποχή που πρωτοπροσκύνησα το αδιάφθορο χέρι, αυτό παρουσιαζόταν γυμνό πάνω σε ένα κόκκινο βελούδο, όχι δηλαδή μέσα σε μία θήκη, όπως αφήνει να εννοηθεί η φωτογραφία.

λειψανοθήκη λείψανα Μαρία Μαγδαληνή Τίμιο Ξύλο Κήρυκος
Λειψανοθήκη της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας Αγίου Όρους
που περιέχει τεμάχιο Τιμίου Ξύλου,
το άφθαρτο χέρι της Αγίας Μυροφόρου και Ισαποστόλου Μαρίας της Μαγδαληνής
και το ποδαράκι του τρίχρονου Αγίου Μάρτυρος Κηρύκου.

Απόγευμα στο αρχονταρίκι της μονής, ο αρχοντάρης διηγείται περί του αγίου λειψάνου σε ομάδα προσκυνητών.

- Το χέρι είναι άφθαρτο, με όλο του το δέρμα και τους τένοντες. Διατηρείται σε φυσική θερμοκρασία ζωντανού σώματος και ευωδιάζει. Μάλιστα εξαιτίας των θαυμάτων της, η Αγία Μαρία η Μαγδαληνή θεωρείται και δεύτερος κτήτορας της Σιμωνόπετρας.

- Λένε, πάτερ, πως όσοι το ασπάζονται διαπιστώνουν ότι είναι θερμό.

Δευτέρα, 5 Νοεμβρίου 2012

12 - Αντίγραφο του Ιερού Μανδηλίου στο Βατικανό (San Silvestro in Capite)


Το 2011  (23 Ιουνίου - 9 Οκτωβρίου) το Βρετανικό Μουσείο διοργάνωσε μία θεματική έκθεση με τίτλο: Θησαυροί του Ουρανού, Άγιοι, Λείψανα και Αφοσίωση στην Μεσαιωνική Ευρώπη, στην οποία το Βρετανικό Μουσείο συγκέντρωσε μερικά από τα σημαντικότερα μεσαιωνικά κειμήλια, τόσο από το Βατικανό όσο και από άλλες εκκλησίες και μουσεία του κόσμου. Ανάμεσα στα εκθέματα, για πρώτη φορά, και αντίγραφο του Ιερού Μανδηλίου που βρίσκεται στο San Silvestro in Capite στο Βατικανό (με την άδεια του Ufficio delle Celebrazioni Liturgiche del Sommo Pontefice).

Ιερό Μανδήλιο Βατικανό
Αντίγραφο του Ιερού Μανδηλίου (Βατικανό). Επιζωγραφισμένο ύφασμα άγνωστης προέλευσης.
Πλαίσιο από επιχρυσωμένο ασήμι και σμάλτο του 17ου αι. (δωρεά του έτους 1623).
Διαστάσεις υφάσματος: 28 Χ 19 εκ., πλαισίου 65 Χ 45.

Κυριακή, 4 Νοεμβρίου 2012

11 - Αγιογραφικά χωρία στα οποία θεμελιώνεται η τιμή προς τα άγια λείψανα


Μερικά από τα αγιογραφικά χωρία στα οποία θεμελιώνεται η τιμή προς τα άγια λείψανα. Η ερμηνευτική απόδοση ανήκει στον Ιωάννη Θ. Κολιτσάρα και έχει ληφθεί από την ιστοσελίδα http://www.bibles.gr.

Μαρία Μαγδαληνή Τίμιο Ξύλο Κήρυκος
Λειψανοθήκη της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας Αγίου Όρους
που περιέχει τεμάχιο Τιμίου Ξύλου,
το άφθαρτο χέρι της Αγίας Μυροφόρου και Ισαποστόλου Μαρίας της Μαγδαληνής
και το ποδαράκι του τρίχρονου Αγίου Μάρτυρος Κηρύκου.
 
Αγία Αικατερίνη άφθαρτο χέρι
Λειψανοθήκη της Ιεράς Μονής Θεοβαδίστου Όρους Σινά, Αγίας Αικατερίνης,
 με τ
ο άφθαρτο χέρι της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Αικατερίνης.


Εξ. 13, 19 κα λαβε Μωυσς τ στ ωσφ μεθ᾿ αυτο· ρκ γρ ρκισε τος υος σραλ λέγων· πισκοπ πισκέψεται μς Κύριος κα συνανοίσετέ μου τ στ ντεθεν μεθ᾿ μν.

Ο δε Μωϋσής επήρε μαζή του και τα οστά του Ιωσήφ, διότι ο Ιωσήφ είχεν ορκίσει τους Ισραηλίτας λέγων· "θα σας επισκεφθή ασφαλώς και βεβαίως ο παντοδύναμος Κυριος, δια να σας επαναφέρη εις την Χαναάν. Να πάρετε τότε μαζή σας από εδώ τα οστά μου".

Δ Βασ. (Μασ. Βασιλέων Β´) 13, 20-21 κα πέθανεν λισαιέ, κα θαψαν ατόν. κα μονόζωνοι Μωβ λθον ν τ γ λθόντος το νιαυτο· κα γένετο ατν θαπτόντων τν νδρα, κα δο εδον τν μονόζωνον κα ἔῤῥιψαν τν νδρα ν τ τάφ λισαιέ, κα πορεύθη κα ψατο τν στέων λισαι κα ζησε κα νέστη π τος πόδας ατο.

Ο Ελισαίος απέθανε και τον έθαψαν. Κατά δε το επόμενον έτος εισέβαλαν εις την χώραν των Ισραηλιτών επιδρομείς Μωαβίται. Ενώ δε οι Ισραηλίται έθαπτον ένα νεκρόν, εφάνησαν από μακράν ερχόμενοι οι επιδρομείς Μωαβίται. Κατελήφθησαν από τρόμον οι Ισραηλίται και έρριψαν τον νεκρόν άνδρα στον ανοικτόν τάφον του Ελισαίου και ετράπησαν εις φυγήν. Ο νεκρός μόλις ήγγισε τα οστά του Ελισαίου, ανέζησε και ανωρθώθη στους πόδας του.

Ματθ. 9, 20-22 Κα δο γυνή, αμοῤῥοοσα δώδεκα τη, προσελθοσα πισθεν ψατο το κρασπέδου το ματίου ατο. λεγε γρ ν αυτ, ἐὰν μόνον ψωμαι το ματίου ατο, σωθήσομαι. δ ησος πιστραφες κα δν ατν επε·  θάρσει, θύγατερ·  πίστις σου σέσωκέ σε. κα σώθη γυν π τς ρας κείνης.

Και ιδού, καθώς επροχωρούσαν, μία γυναίκα, που έπασχε από αιμορραγίαν δώδεκα έτη, επλησίασε από πίσω και ήγγισε με πίστιν την άκρη από το ένδυμα αυτού. Διότι, έλεγε από μέσα της, και μόνον εάν εγγίσω το ένδυμα αυτού θα σωθώ από την ασθένειάν μου. Ο δε Ιησούς εγύρισε, την είδε και της είπε· "θάρρος, κόρη μου· η πίστις, με την οποίαν ήγγισες το ένδυμά μου, σε έχει σώσει". Και πράγματι από την ώραν εκείνην εθεραπεύθη η γυναίκα και έγινε τελείως υγιής.

Πραξ. 19, 11-12 Δυνάμεις τε ο τς τυχούσας ποίει Θες δι τν χειρν Παύλου, στε κα π τος σθενοντας πιφέρεσθαι π το χρωτς ατο σουδάρια σιμικίνθια κα παλλάσσεσθαι π᾿ ατν τς νόσους, τά τε πνεύματα τ πονηρ ξέρχεσθαι π᾿ ατν.

Και ο Θεός, δια μέσου των χειρών του Παύλου, έκανε θαύματα όχι μικρά και τυχαία, ώστε έπαιρναν οι άνθρωποι πετσέτες, με τις οποίες είχε καλύψει το πρόσωπόν του ο Παύλος ή μανδήλια που εσφόγγιζε τον ιδρώτα, τα έφερναν επάνω στους αρρώστους και έφευγαν από αυτούς αι ασθένειαι, όπως επίσης έβγαιναν από αυτούς και τα πονηρά πνεύματα.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...